AYM’den Milyonlarca İşçiyi İlgilendiren Karar: İşe İade Davalarında Engel Kalktı

İş sözleşmesi feshedilen çalışanların hak arama süreçlerinde karşılaştıkları katı usul engelleri, yüksek yargının duvarına çarptı. Özel bir güvenlik şirketinde görev yaparken iş akdi feshedilen U.Ö. isimli çalışanın başlattığı hukuk mücadelesi, milyonlarca işçi için emsal teşkil edecek bir Anayasa Mahkemesi (AYM) kararına dönüştü.

İlk derece mahkemesi olan İzmir 11. İş Mahkemesi feshin geçersizliğine ve işçinin işe iadesine hükmetmişken; işverenin itirazı üzerine dosyayı inceleyen İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi bu kararı bozmuştu. İstinaf dairesi, arabuluculuk başvuru formundaki "işe iade" seçeneğinin işaretlenmediğini öne sürerek davanın usulden reddine karar vermişti.

Mahkemeye Erişim Hakkının İhlal Edildiğine Oy Birliğiyle Hükmedildi

Usul gerekçesiyle davası kapatılan işçinin adil yargılanma ve mahkemeye erişim haklarının zedelendiği gerekçesiyle yaptığı bireysel başvuruyu esastan inceleyen Anayasa Mahkemesi, tarihi bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle hükmetti.

AYM'nin gerekçeli kararında, arabuluculuk sürecinin sonunda tarafların ıslak imzasıyla tutulan resmi son tutanakta "işe iade" konusunun fiilen müzakere edildiğinin ve uzlaşılamadığının açıkça kayıt altına alındığı vurgulandı.

Aşırı Şekilci Yaklaşım İşçiye Ağır Bir Külfet Yüklüyor

Derece mahkemelerinin salt evrak üzerindeki kutucuk tercihine veya biçimsel eksikliklere odaklanmasını "aşırı şekilci ve katı" bir yorum olarak nitelendiren AYM, bu durumun hak arama özgürlüğünü orantısız kısıtladığını belirtti. Uyuşmazlığın özüne ve tarafların gerçek iradesine bakılmaksızın davanın reddedilmesinin işçi üzerinde ağır bir külfet oluşturduğu ve arabuluculuğun meşru amaçlarıyla ölçülü olmadığı ifade edildi.

İhlal sonuçlarının ortadan kaldırılması ve dosyanın esastan yeniden yargılanması amacıyla karar örneği, ilgili istinaf dairesine gönderilmek üzere ilk derece mahkemesine iletildi. Başvurucunun maddi tazminat talebi ise usuli ihlalin yeniden yargılamayla giderilebileceği gerekçesiyle reddedildi.