Elektronik B-Reçete Sisteminde Kota Krizi: Üretici Ürün Kaybı Tehlikesiyle Karşı Karşıya

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen ve 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde zorunlu hale getirilen elektronik B-Reçete ile Bitki Koruma Ürünleri Takip Sistemi, tarımsal üretim sahasında ciddi aksaklıkları beraberinde getirdi. Yeni yönetmelik kapsamında zirai ilaç alımları tamamen Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerine ve önceden belirlenen ürün kotalarına bağlandı.

Ancak arazideki fiili hastalık derecesini, zararlı popülasyonunu ve gerçek ihtiyaç miktarını karşılamaktan uzak olan katı kotalar, tarım sektörünün aktörlerini zor durumda bıraktı. Hem ilacı yasal olarak reçete edip satmak zorunda olan yetkili bayiler hem de tarlasındaki mahsulü korumaya çalışan üreticiler sistem kısıtlamaları nedeniyle çaresiz kaldı.

Katı Kotalar Nedeniyle Rekolte Kaybı Kapıda

Sistemde belirlenen resmi ilaç limitlerinin sahadaki tarımsal gerçeklikle uyuşmadığını vurgulayan Yozgat zirai ilaç bayi yetkilisi Boztepe, çiftçinin arazide ihtiyaç duyduğu asıl ilaç miktarına ulaşamadığını ifade etti. Hastalık ve zararlıların kota dinlemediğini belirten Boztepe, çiftçinin tarlasına giren kurdu ya da mantarı durdurmak için ilaç talep ettiğini ancak sistemin kota doluluğu gerekçesiyle onayı kestiğini dile getirdi.

Gerekli dozda ve zamanında müdahale edilemeyen tarım arazilerinde hastalıkların hızla yayıldığına dikkat çekildi. Bu durumun doğrudan verim düşüşüne yol açacağı ve önümüzdeki hasat döneminde ciddi rekolte kayıplarını tetikleyeceği öngörülüyor.

Merdiven Altı ve Sahte İlaç Piyasası Tetikleniyor

Sistem kısıtlamaları yüzünden yasal bayilerden ilaç tedarik edemeyen üreticilerin gayri resmi yollara sürüklenme riski bulunuyor. Bayi yetkilileri, yasal süreçlerin tıkanması durumunda piyasada merdiven altı ve taklit ilaç tehlikesinin baş göstereceği uyarısında bulundu.

Üreticinin mahsulünü kurtarmak adına çaresizce alternatif arayışlara girdiğini belirten yetkililer, resmi engellere takılan çiftçilerin faturalandırılmayan ve menşei belirsiz ürünlere yönelebileceğini ifade etti. Bu durumun sahte ilaçların piyasaya sızmasına zemin hazırlamaması adına, yetkililerin arazi şartlarını dikkate alarak elektronik sistemi acilen esnetmesi talep ediliyor.