Fatih Muhammed Çakmak

Fatih Muhammed Çakmak

Üsame b. Zeyd Örnekliğinde Genç Tecrübe

A+A-

Üsame bin Zeyd (ö. 54/674)...

Hz. Peygamber (sav) e ilk iman eden sahabîlerden Zeyd b. Harise (ö. 8/629)'nin oğlu; genç sahabîlerin öncülerinden. Nebî, onu da babası gibi çok severmiş ki bu yüzden "Rasulullah'ın sevdiği" anlamına gelen "Hibbu Rasûlullah" ya da "el-Hibbu İbnu'l-Hubbi" diye anılırmış.

15 yaşında Uhud'a katılmak istemiş; Hz. Peygamber izin vermemiş, onu ve beraberindeki Abdullah b. Ömer, Zeyd b. Sabit, Berâ b. Âzib, Arcir b. Hazm ve Üseyd b. Zühayr'ı Medine'ye geri göndermiştir.

Uhud'tan sonra birçok gazve seriyyeye katılmıştır genç Üsame. Hatta Huneyn'de mü'minler bozguna uğradığında sağa sola kaçışırlarken, Rasûlullah (sav)'ın çevresinde sayılı birkaç sahâbî kalmıştır ki, bunlardan biri de Üsame b. Zeyd olmuştur. (İbn Sa'd, et-Tabakâtu’l Kübra, II, 151; İbn Hişam, es-Sîre, II, 443; İbnü'l-Esîr, el- Kâmil fi't-Târîh, Beyrut 1965, II, 263).

Hz. Peygamber h.11 yılında, büyük bir ordu hazırlayarak Üsame'yi bu orduya kumandan tayin etmiştir. Üsame'nin komutası altında ashâbın birçok ileri gelenleri yer almıştır. Bunlardan bazıları: Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer, Ebu Ubeyde, Sa'd b. Ebî Vakkas, Saîd b. Zeyd, Katâde b. en-Nu'mân ve Seleme b. Eslem... Bunun üzerine, halktan bazı insanlar; "Peygamber, ilk muhacirlere bir çocuğu komutan tayin etti!" diyerek konuşmaya başlayınca bunu duyan Nebî, bu sözlere tepki göstermiş ve minbere çıkarak cemaate şöyle seslenmiştir: "Üsame hakkındaki sözleriniz bana ulaştı. Siz onun komutanlığını tenkid ettiğiniz gibi, daha önce babasının kumandanlığını da tenkit etmiştiniz. Gerçek şu ki, o komutanlığa layıktır. Nitekim babası da komutanlığa layıktı." (İbn Sa'd a.g.e., II, 189.)

Evet, Üsame b. Zeyd, genç yaşta komutan olmuştur. Bu noktada iki husus öne çıkmaktadır: Birincisi, Üsame bin Zeyd, kendini yetiştirmiş, kabiliyetlerini ortaya koyabilmiş ve genç yaşında kritik bir görevi üstlenebilmiştir. İkincisi Hz. Peygamber onun kabiliyetlerini, şahsiyetini keşfetmiş ve ona önemli bir görevlendirme yapmıştır. Hatta eleştirileri Üsame’ye sahip çıkarak bertaraf etmiştir. Söz konusu hâdise, toplumsal hayatta gençliğin rolünün sürekli konuşulup tartışıldığı şu günlerde askeri, siyasi ve idari işlerde gençlere fırsat tanıma; yönetimde genç istihdamı bağlamında çok yönlü örneklik sunmaktadır. 

Önceki ve Sonraki Yazılar